Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ponownie ogłosił konkurs „Zielone Czeki” – coroczne nagrody przyznawane z okazji Dnia Ziemi za szczególne działania na rzecz ochrony środowiska i gospodarki wodnej w województwie śląskim. Tegoroczna edycja dotyczy inicjatyw zrealizowanych lub zakończonych w 2025 roku, a wnioski można składać do 16 marca.

Celem programu jest promowanie aktywności proekologicznej i zrównoważonego rozwoju w regionie. Nagrody trafią zarówno do osób fizycznych, jak i instytucji, samorządów czy organizacji pozarządowych. Konkurs obejmuje sześć kategorii – „Ekologiczna osobowość roku”, „EkoEdukator”, „Młody Ekolog”, „EkoSamorząd”, „EkoNGO” oraz „EkoInwestycja”.

W pierwszej z nich wyróżniane mają być osoby, które w minionym roku wniosły szczególny wkład w ochronę środowiska, promowały postawy proekologiczne lub realizowały działania na rzecz zrównoważonego rozwoju w województwie śląskim. Kategoria „EkoEdukator” przeznaczona jest dla osób, szkół, instytucji kultury i innych podmiotów prowadzących edukację ekologiczną oraz popularyzujących wiedzę o środowisku. Z kolei „Młody Ekolog” to propozycja dla osób, które nie ukończyły 18 lat (do 31 grudnia 2025 roku – przyp. red.), a w minionym roku wyróżniały się działalnością prośrodowiskową.

W kategorii „EkoSamorząd” mogą startować gminy i powiaty, które wdrożyły inwestycje, programy lub działania służące poprawie stanu środowiska i jakości życia mieszkańców. „EkoNGO” obejmuje organizacje pozarządowe realizujące kampanie, inicjatywy społeczne i projekty związane z ochroną przyrody lub edukacją ekologiczną. Natomiast „EkoInwestycja” skierowana jest do instytucji, przedsiębiorstw, samorządów i innych podmiotów (z wyłączeniem osób fizycznych), które zakończyły inwestycje przynoszące zauważalne efekty środowiskowe – m.in. ograniczające emisje, modernizujące infrastrukturę, rozwijające OZE czy wdrażające innowacje proekologiczne. W tej kategorii ocenie podlega m.in. trwałość efektów, efektywność ekologiczna, wpływ społeczny oraz innowacyjność projektu.

Nagrody przyznawane są w formie finansowej i niepieniężnej. Nagrody pieniężne mają postać Zielonego Czeku oraz wyróżnienia, a dodatkowo laureaci otrzymują statuetki lub dyplomy. Zielony Czek to 15 tys. zł, podobnie jak ewentualna nagroda specjalna. Wyróżnienia opiewają na 5 tys. zł. Regulamin przewiduje, że w każdej kategorii może zostać przyznany jeden Zielony Czek, a kapituła może dodatkowo wskazać do dwóch wyróżnień. W przypadku niewyłonienia laureata w danej kategorii możliwe jest nagrodzenie większej liczby kandydatów w innej.

Prawo zgłaszania kandydatów przysługuje nie tylko samym zainteresowanym, ale również członkom kapituły oraz instytucjom ochrony środowiska, samorządom, organizacjom pozarządowym, placówkom edukacyjnym i naukowym, izbom gospodarczym, a w przypadku kategorii „Młody Ekolog” – także rodzicom lub opiekunom prawnym. Warunkiem udziału jest złożenie wniosku wraz z uzasadnieniem na właściwym formularzu (odpowiednie załączniki zostały przypisane do poszczególnych kategorii). Do zgłoszeń w kategoriach samorządowych i inwestycyjnych należy dołączyć dokumentację fotograficzną, a w przypadku modernizacji wymagane są zdjęcia „przed” i „po”.

Wnioski można składać w formie papierowej – listownie, kurierem lub osobiście w siedzibie katowickiego Funduszu – a także elektronicznie poprzez ePUAP lub e-Doręczenia. O zachowaniu terminu decyduje data wpływu (w przypadku wersji papierowej) lub data wysłania na elektroniczną skrzynkę podawczą (przy zgłoszeniu online). Instytucja zastrzega sobie możliwość wezwania do uzupełnienia braków oraz weryfikowania informacji zawartych we wniosku, w tym poprzez żądanie dodatkowych dokumentów lub wizytę na miejscu realizacji inwestycji.

Jak wskazano w regulaminie, lista laureatów ma zostać ogłoszona do 30 kwietnia, natomiast decyzję o przyznaniu nagród podejmuje ostatecznie zarząd Funduszu na podstawie rekomendacji kapituły.

Warto przy tym pamiętać o istotnym ograniczeniu. Nagrody pieniężne nie mogą być przyznawane pracownikom administracji rządowej i samorządowej za działania wykonywane w ramach obowiązków służbowych.

Konkurs „Zielone Czeki” pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych regionalnych inicjatyw nagradzających konkretne, zakończone działania i inwestycje proekologiczne. Dla organizacji, samorządów i społeczników to nie tylko szansa na finansowe wsparcie, ale także na promocję inicjatyw, które realnie zmieniają lokalne otoczenie.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach rozpoczął nabór wniosków do programu wspierającego inwestycje związane z zagospodarowaniem wód opadowych oraz rozwojem tzw. błękitno-zielonej infrastruktury. To propozycja dla samorządów i innych uprawnionych podmiotów, które chcą ograniczać skutki suszy i gwałtownych ulew, zwiększać lokalną retencję oraz lepiej wykorzystywać deszczówkę.

Program obejmuje szeroki katalog przedsięwzięć. Wsparcie można uzyskać m.in. na systemy zrównoważonego gospodarowania wodami opadowymi, instalacje do zbierania i wykorzystania wód deszczowych i roztopowych, a także rozwiązania łączące zieleń i wodę w przestrzeni publicznej. Chodzi m.in. o zielone dachy, zielone przystanki, ogrody deszczowe, ogrody wertykalne i żyjące ściany, a także zbiorniki retencyjne, te naziemne i podziemne. Dofinansowanie obejmuje również adaptację istniejących zbiorników, tworzenie rowów bioretencyjnych czy likwidację nawierzchni nieprzepuszczalnych, które utrudniają wsiąkanie wody.

O środki mogą ubiegać się osoby prawne posiadające tytuł prawny do nieruchomości objętej inwestycją. Wnioskodawcami mogą być również jednostki samorządu terytorialnego, które działają w imieniu osób fizycznych w ramach gminnych programów dofinansowań.

Program będzie realizowany w latach 2026-2028, a wsparcie ma formę dotacji oraz pożyczki nieumarzalnej. Łącznie możliwe jest sfinansowanie nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych, przy czym maksymalna wysokość dotacji wynosi 300 tys. zł, a minimalna kwota wnioskowanego dofinansowania nie może być niższa niż 50 tys. zł.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego przewidziano dotację do 80 proc. kosztów kwalifikowanych. Warunkiem jej przyznania jest jednak zaciągnięcie pożyczki nieumarzalnej w WFOŚiGW w Katowicach, która uzupełni finansowanie do poziomu 100 proc. kosztów kwalifikowanych (z wyłączeniem przedsięwzięć obejmujących dofinansowanie dla osób fizycznych w ramach programów gminnych). 

Dla pozostałych wnioskodawców dotacja może wynieść do 50 proc. kosztów kwalifikowanych, a co do zasady wymagana jest pożyczka w wysokości nie mniejszej niż wartość dotacji, przy czym program przewiduje określone wyjątki.

Fundusz podkreśla, że nie udziela pomocy na zadania, które zostały zakończone przed złożeniem wniosku. Ostateczny termin zakończenia przedsięwzięć to 31 października 2028 roku.

Nabór potrwa do 29 października 2027 roku lub do wyczerpania alokacji środków. Dokumenty można złożyć w siedzibie WFOŚiGW w Katowicach, przesłać pocztą lub kurierem, dostarczyć osobiście, a także przekazać elektronicznie – przez ePUAP lub usługę e-Doręczeń. Regulaminy i niezbędne dokumenty dostępne są na stronie internetowej WFOŚiGW w Katowicach.

Szkoły z województwa śląskiego ponownie staną przed szansą realnej zmiany warunków nauki przedmiotów przyrodniczych. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ogłosił kolejną edycję konkursu „Zielona Pracownia”, w ramach którego samorządy mogą pozyskać środki na stworzenie nowoczesnych, funkcjonalnych i inspirujących przestrzeni edukacyjnych w szkołach.

Program od lat cieszy się dużym zainteresowaniem, a pracownie powstające dzięki wsparciu Funduszu wyraźnie podnoszą jakość nauczania biologii, geografii, ekologii, chemii, fizyki czy geologii. Chodzi nie tylko o estetykę, ale przede wszystkim o praktyczny wymiar nauki – miejsca, w których uczniowie mogą eksperymentować, obserwować i samodzielnie odkrywać zjawiska przyrodnicze, zamiast ograniczać się wyłącznie do teorii.

O dofinansowanie mogą ubiegać się organy prowadzące szkoły z terenu województwa śląskiego. Wnioski będzie można składać do 30 stycznia. Wybrane projekty otrzymają dotacje pokrywające do 80 proc. kosztów kwalifikowanych, przy czym maksymalna kwota wsparcia wynosi 60 tys. zł. Warunkiem jest, aby całkowity koszt zadania nie był niższy niż 75 tys. zł, a co najmniej 20 proc. wydatków zostało sfinansowane ze środków własnych wnioskodawcy.

Zakres kosztów kwalifikowanych obejmuje przede wszystkim zakupy i usługi niezbędne do osiągnięcia efektów ekologicznych i edukacyjnych. Dotacją mogą być objęte m.in. pomoce dydaktyczne bezpośrednio związane z edukacją przyrodniczą i ekologiczną, sprzęt audio-wideo, komputerowy i multimedialny, urządzenia wielofunkcyjne, a także pełne wyposażenie pracowni – od stołów i krzeseł, przez tablice szkolne i gabloty ekspozycyjne, po biurka nauczycielskie czy stojaki na mapy i plansze.

Część wydatków, takich jak prace remontowe i modernizacyjne (w tym oświetlenie oraz instalacje elektryczne i wodno-kanalizacyjne), a także koszty transportu i dostawy materiałów, może stanowić wyłącznie wkład własny samorządu lub szkoły. W praktyce oznacza to jednak, że program pozwala kompleksowo zaplanować i zrealizować odnowienie szkolnej przestrzeni – od zaplecza technicznego po nowoczesne wyposażenie dydaktyczne.

„Zielona Pracownia” to dziś jeden z najbardziej rozpoznawalnych programów edukacyjno-ekologicznych w regionie. Dla wielu szkół stał się impulsem do stworzenia miejsc, które nie tylko spełniają współczesne standardy nauczania, ale także realnie angażują uczniów i budują ich świadomość ekologiczną. W ostatniej edycji programu dofinansowanie otrzymało 85 placówek. Łączna kwota przyznanych dotacji wyniosła ponad 4 mln zł.

Program „Czyste Powietrze”, od lat kluczowy element walki o poprawę jakości powietrza w Polsce, wchodzi w nowy etap. Po przeprowadzonej reformie rząd zapowiada kolejne działania – tym razem skierowane do osób, które w poprzednich edycjach programu padły ofiarą nieuczciwych firm wykonawczych. Na początku przyszłego roku Rada Ministrów ma zająć się projektem ustawy, która ma zapewnić realną pomoc poszkodowanym beneficjentom.

Projekt ustawy o pomocy osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu „Czyste Powietrze” został już wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu. To odpowiedź na narastający problem beneficjentów, od których – na skutek wykrytych nieprawidłowości – wymagano zwrotu dotacji wypłacanych jeszcze według starych, znacznie mniej restrykcyjnych zasad.

– To temat niezwykle ważny dla tysięcy beneficjentów. Mam nadzieję, że projekt ustawy zostanie przyjęty jednogłośnie – podkreśla Robert Gajda, zastępca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Jak wykazały kontrole, przed reformą programu część firm wykonawczych działała w sposób świadomy na szkodę właścicieli domów. Zdarzały się przypadki pobierania zaliczek bez wykonania prac, wystawiania fikcyjnych faktur czy zawyżania kosztów inwestycji. Problem polegał na tym, że formalna odpowiedzialność za rozliczenie dotacji spadała na beneficjenta. Nawet wtedy, gdy sam był ofiarą oszustwa.

Skala nieprawidłowości okazała się systemowa. W starym modelu wnioski były akceptowane niemal automatycznie, a środki wypłacano bez wystarczającej weryfikacji. Kontrole ujawniły m.in. fikcyjne prace termomodernizacyjne, rażąco zawyżane ceny, brak nadzoru nad jakością robót, a także sytuacje, w których wymieniano np. jedynie źródło ciepła bez ocieplenia budynku. Efektem był brak realnych oszczędności energetycznych.

Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mają prawo wstrzymywać wypłatę środków lub żądać zwrotu dotacji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Jak podkreślają przedstawiciele funduszy, weryfikacja kosztów nie jest przejawem złej woli, lecz obowiązkiem dbania zarówno o interes beneficjentów, jak i o finanse publiczne. Zdarzały się bowiem sytuacje, w których znaczna część kwoty na fakturze stanowiła wyłącznie marżę wykonawcy, nie mającą nic wspólnego z realną wartością prac czy materiałów.

Według danych NFOŚiGW, do końca września w bazie zgłoszeń dotyczących postępowań organów ścigania, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz nadużyć finansowych zarejestrowano już 477 spraw. Co istotne, liczba ta stale rośnie, a zawiadomienia składają zarówno wojewódzkie fundusze, jak i sami beneficjenci.

Przygotowywana ustawa ma wprowadzić mechanizmy, które pozwolą chronić poszkodowanych oraz skuteczniej dochodzić należności bezpośrednio od nieuczciwych wykonawców. Projekt zakłada m.in. możliwość zawieszenia egzekwowania nierozliczonych zaliczek wobec beneficjentów do czasu wyjaśnienia sprawy.

Zmiany legislacyjne są elementem szerszego porządkowania programu „Czyste Powietrze”. Od 31 marca obowiązują już nowe zasady, w tym tabela kosztów jednostkowych ograniczająca zawyżanie cen, prefinansowanie do 35 proc. wypłacane pod kontrolą operatora oraz obowiązkowy audyt energetyczny, który ma zagwarantować realne efekty inwestycji.

Istotną rolę w nowym modelu odgrywają operatorzy – gminy oraz WFOŚiGW – którzy bezpłatnie wspierają mniej zamożnych mieszkańców na każdym etapie procesu. Najwyższy poziom dofinansowania oraz prefinansowanie są obecnie realizowane wyłącznie z ich udziałem, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo beneficjentów.

Równolegle fundusze usprawniły rozliczanie wniosków o płatność. W samym ubiegłym roku obsłużono niemal 200 tys. wniosków, a w latach 2024-2025 wypłaty przekroczyły rekordowe 10 mld zł. Jak informuje NFOŚiGW – to więcej niż przez pięć wcześniejszych lat łącznie.

Od uruchomienia programu we wrześniu 2018 roku podpisano blisko 945 tysięcy umów, a łączna wartość wypłat sięgnęła niemal 19 mld zł. Zrealizowano ponad 550 tysięcy inwestycji, w tym wymieniono około 450 tysięcy przestarzałych źródeł ciepła.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach do końca roku czeka jeszcze na wnioski do trzeciej edycji konkursu „Eko-Wydarzenia”, skierowanego do organizacji i instytucji działających na rzecz ochrony środowiska oraz edukacji ekologicznej na terenie województwa śląskiego. To propozycja dla tych, którzy chcą realizować lokalne, wartościowe inicjatywy budujące świadomość ekologiczną i aktywizujące mieszkańców regionu.

Celem konkursu jest podnoszenie poziomu wiedzy ekologicznej, upowszechnianie dobrych praktyk oraz wzmacnianie postaw prośrodowiskowych w społeczeństwie, w tym wśród dzieci i młodzieży. Wsparcie mogą uzyskać projekty dotyczące m.in. transformacji energetycznej, poprawy jakości powietrza, gospodarki o obiegu zamkniętym – w tym gospodarki odpadami, ochrony wód i gospodarki wodnej – a także ochrony bioróżnorodności i funkcji ekosystemów. Konkurs obejmuje również działania z zakresu adaptacji do zmian klimatu, edukacji ekologicznej, innowacyjności oraz upowszechniania zasad dobrej praktyki rolniczej i produkcji rolnej metodami ekologicznymi.

Nabór skierowany jest do stowarzyszeń i związków stowarzyszeń, fundacji, kół gospodyń wiejskich oraz samorządowych instytucji kultury. Warunkiem udziału jest prowadzenie działalności proekologicznej lub edukacyjnej zapisanej w celach statutowych oraz brak działalności nastawionej na zysk – całość dochodów musi być przeznaczana na realizację zadań statutowych.

Wnioski można składać do 31 grudnia. Dofinansowanie może wynieść do 80 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, przy czym maksymalna kwota dotacji to 10 tys. zł. Minimalny koszt całkowity projektu nie może być niższy niż 12,5 tys. zł. Łączna pula przeznaczonych przez WFOŚiGW w Katowicach środków wynosi około 1 mln zł.

Wybrane projekty muszą zostać zrealizowane w okresie od 1 marca do 15 października przyszłego roku. Pozyskane środki można przeznaczyć m.in. na organizację warsztatów, pikników ekologicznych, festynów, kampanii informacyjnych, działań edukacyjnych czy inicjatyw integrujących lokalne społeczności wokół tematów związanych z ochroną środowiska.

W 2026 roku w gminie Koszęcin startuje dziewiętnasty już etap Programu Ograniczenia Niskiej Emisji. To kolejna szansa dla mieszkańców, by wymienić stare „kopciuchy” na bardziej ekologiczne źródła ciepła, z dofinansowaniem sięgającym nawet 10 tys. zł na budynek.

Program ma prosty cel – mniej dymiących kominów, więcej czystego powietrza. Tym razem gmina planuje dofinansować modernizację nawet 30 domów jednorodzinnych – wolnostojących, bliźniaków czy szeregówek. Warunek? Muszą stać na terenie gminy i faktycznie służyć mieszkańcom do zamieszkania.

Dofinansowanie będzie można otrzymać na wymianę starego pieca na jedno z trzech rozwiązań: kocioł na biomasę (np. pellet lub drewno z buforem ciepła), pompę ciepła lub ogrzewanie elektryczne. W grę wchodzą wyłącznie nowoczesne, wysokosprawne urządzenia, spełniające wymagania 5. klasy emisji i tzw. ekoprojektu. Wszystko, co zostanie zamontowane, musi być fabrycznie nowe i dopuszczone do obrotu.

Wsparcie pochodzi z budżetu gminy i liczone jest jako procentowa część kosztów kwalifikowanych, wyliczonych na podstawie kosztorysu przygotowanego przez wykonawcę. Maksymalnie można otrzymać 10 tys. zł na budynek. Resztę kosztów będą musili pokryć właściciele. Wsparciem objęty jest m.in. demontaż starego kotła oraz zakup i montaż nowego źródła ciepła wraz z niezbędnym osprzętem. Co ważne, dofinansowania nie będzie można otrzymać na prace wykonane przed podpisaniem umowy z gminą.

Nabór wniosków potrwa od 2 stycznia do 31 marca przyszłego roku. Decydować będzie kolejność zgłoszeń – liczyć się będzie data i godzina wpływu do urzędu gminy kompletnego wniosku z kosztorysem i wszystkimi załącznikami. Dokumenty niekompletne, bez podpisu lub kosztorysu nie będą brane pod uwagę.

Na podstawowej liście znajdzie się maksymalnie 30 inwestorów, kolejne poprawne wnioski trafią na listę rezerwową. Z programu mogą skorzystać właściciele i współwłaściciele domów jednorodzinnych oraz wyodrębnionych lokali mieszkalnych z księgą wieczystą, pod warunkiem uregulowanego stanu prawnego nieruchomości. Priorytetem są stare, nieefektywne piece na paliwo stałe użytkowane przed 1 stycznia 2013 roku. Jeśli ktoś ma nowszy kocioł, dofinansowanie będzie możliwe tylko przy przejściu na pompę ciepła lub ogrzewanie elektryczne. Z programu wyłączone są urządzenia, które już spełniają normy 5. klasy.

Jak wynika z regulaminu programu, każdy, kto przystępi do programu, musi zgodzić się na wizytę przedstawiciela gminy w kotłowni przed podpisaniem umowy, zawrzeć trójstronną umowę z gminą i wykonawcą oraz przygotować pomieszczenie do modernizacji zgodnie z przepisami i zaleceniami kominiarza. Po zakończeniu inwestycji właściciel jest zobowiązany zlikwidować wszystkie pozostałe nieekologiczne źródła ciepła w budynku i przez co najmniej pięć lat utrzymać efekt ekologiczny.

Szczegóły, wzory wniosków i praktyczne informacje są dostępne w serwisie internetowym gminy Koszęcin, w aktualnościach oraz w zakładce dotyczącej dofinansowania do wymiany źródeł ciepła. Samorząd zachęca, by nie odkładać decyzji na ostatnią chwilę, wcześniej zapoznać się z zasadami, porozmawiać z wykonawcą i przygotować komplet dokumentów. 

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ponownie otwiera możliwość, z której co roku korzystają dziesiątki szkół. W ramach konkursu „Zielona Pracownia” można zdobyć pieniądze na stworzenie miejsca, w którym nauki przyrodnicze naprawdę ożywają. Takiego, które inspiruje do zadawania pytań, eksperymentowania i odkrywania.

Chodzi o pracownie biologiczne, geograficzne, ekologiczne, chemiczno-fizyczne czy geologiczne. Ważne, by były przestrzenią do nauki, która wciąga, jest praktyczna i bliska codziennym doświadczeniom uczniów.

O dofinansowanie mogą starać się organy prowadzące szkoły z województwa śląskiego. Fundusz pokryje do 80 proc. kosztów, maksymalnie 60 tys. zł na jedną pracownię. To budżet, który pozwala realnie odmienić szkolną przestrzeń – zrobić remont, wstawić nowoczesne modele, mikroskopy, pomoce multimedialne, wygodne stanowiska pracy czy elementy dekoracji, które robią klimat i pomagają się uczyć.

Program od lat cieszy się ogromnym zainteresowaniem samorządów i szkół, a powstałe w jego ramach pracownie realnie podnoszą jakość edukacji ekologicznej i przyrodniczej w regionie.

Wnioski będzie można składać od 2 do 30 stycznia 2026 roku.

Jest dobra wiadomość dla właścicieli domów, którzy w ubiegłym roku wymienili stare piece na kotły gazowe, ale nie zdążyli skorzystać z rządowego wsparcia. Dodatkowy nabór w programie „Czyste Powietrze”, który rozpoczął się 15 lipca, miał zakończyć się 15 października, jednak – ze względu na duże zainteresowanie i dostępność środków – został przedłużony i trwa nadal.

Nabór skierowany jest do osób, które między 28 maja a 31 grudnia 2024 roku zrealizowały inwestycję polegającą na wymianie starego źródła ciepła na kocioł gazowy, ale z różnych powodów nie mogły wówczas ubiegać się o dotację. Warunkiem uzyskania wsparcia jest potwierdzenie, że wszystkie koszty poniesiono do końca ubiegłego roku oraz że poprzedni piec na paliwo stałe został trwale wyłączony z użytku.

Dotacja obejmuje nie tylko zakup i montaż kotła gazowego, lecz także wykonanie instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, a także przygotowanie niezbędnej dokumentacji projektowej.

Wnioski można składać za pośrednictwem Generatora Wniosków o Dofinansowanie (GWD), w formie papierowej lub przez pełnomocnika. Od 16 października przyjmowane są one w tzw. trybie technicznym, co oznacza, że będą formalnie ocenione po zatwierdzeniu zmian w regulaminie programu.

Budżet tej edycji wynosi 70 mln zł, a środki pochodzą z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Pomoc trafi do około trzech tysięcy gospodarstw domowych w całej Polsce. Według danych z początku października złożono już ponad 1100 wniosków, opiewających łącznie na ponad 22 mln zł dofinansowania.

To nadal jedyna i ostatnia okazja, by uzyskać wsparcie na inwestycje gazowe. Od 31 marca obowiązują bowiem nowe zasady programu „Czyste Powietrze”, który wspiera wyłącznie technologie oparte na odnawialnych źródłach energii – pompy ciepła, fotowoltaikę czy systemy hybrydowe.

Dla tych, którzy wymienili piec w 2024 roku i sfinansowali wszystko z własnych środków, to wciąż realna szansa na odzyskanie części kosztów – pod warunkiem, że złożą wniosek zanim nabór ostatecznie się zakończy.

Aktualne informacje i formularze dostępne są na stronie internetowej czystepowietrze.gov.pl.

Osiem jednostek ochotniczych straży pożarnych z powiatu lublinieckiego otrzymało dofinansowanie w ramach drugiej edycji programu „Bezpieczny Strażak”, prowadzonego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. W całym województwie środki trafiły do stu sześćdziesięciu jeden jednostek, a łączna kwota przyznanych dotacji wyniosła prawie 3 mln zł.

Z dofinansowania skorzystają jednostki z gmin Woźniki, Herby, Pawonków, Ciasna i Koszęcin, które łącznie otrzymają ponad 110 tys. zł. Wsparcie pozwoli druhom z Lub­szy, Olszyny, Skrzydłowic, Koszwic, Molnej, Glinicy, Piasku i Wierzbia na zakup nowoczesnego sprzętu ratowniczego, środków ochrony osobistej oraz wyposażenia niezbędnego w codziennej służbie.

Program „Bezpieczny Strażak” ma na celu wzmocnienie gotowości operacyjnej ochotniczych straży pożarnych, które odgrywają kluczową rolę w reagowaniu na zagrożenia i likwidowaniu skutków klęsk żywiołowych. Dzięki środkom przekazanym przez Fundusz strażacy będą mogli skuteczniej działać podczas pożarów, wypadków drogowych czy lokalnych podtopień.

Jak podkreślają przedstawiciele WFOŚiGW w Katowicach, inwestowanie w sprzęt i wyszkolenie jednostek OSP to nie tylko wsparcie dla służb ratowniczych, ale przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo lokalnych społeczności. 

Województwo śląskie staje właśnie przed kluczowym momentem. Z końcem 2025 roku na dobre zniknąć powinny wszystkie kotły pozaklasowe, popularnie zwane kopciuchami. To urządzenia, które przez dekady były symbolem ciepła w wielu domach, a w praktyce stały się źródłem problemów zdrowotnych w regionie. Przyjęta jeszcze w 2017 roku przez Sejmik Województwa Śląskiego tzw. uchwała antysmogowa, nie pozostawia żadnych wątpliwości – od stycznia przyszłego roku palenie w starych piecach będzie po prostu nielegalne.

Założenia uchwały były od początku rewolucyjne. Radni i władze województwa postawili sprawę jasno: nie spalisz byle czego, nie kupisz byle jakiego pieca i nie będziesz ciągnął życia z kopciucha w nieskończoność. Dlatego zakazano spalania mułów, flotów, węgla brunatnego i mokrego drewna, które bardziej dymiły niż grzały. Wprowadzono też normy emisyjne dla nowych urządzeń, aby do mieszkań nie trafiały już prymitywne konstrukcje pozbawione jakiejkolwiek kontroli nad emisją.

Najważniejszy był jednak zegar, który włączono w momencie przyjęcia uchwały. Wyznaczono kolejne etapy wymiany kotłów – najpierw najstarszych i najgorszych, później tych nieco młodszych. I tak doszliśmy do obecnego momentu. Do końca 2025 roku, gdy ostatecznie mają zniknąć wszystkie piece pozaklasowe, czyli te, które nie spełniają żadnych norm.

W praktyce oznacza to, że każdy piec „bez klasy” – niezależnie od wieku – stanie się od stycznia 2026 roku nielegalny. Zostaną tylko urządzenia spełniające co najmniej normę klasy 3 lub 4, a do 2027 roku nawet one będą musiały ustąpić miejsca kotłom klasy 5.

Nieprzypadkowo uchwała antysmogowa nazywana jest jedną z najodważniejszych decyzji samorządowych ostatnich lat. W regionie, gdzie smog jest ciągle codziennością, postanowiono powiedzieć „dość”. I choć przez lata wiele osób łudziło się, że terminy będą przesuwane, dziś wiadomo, że to już ostatni dzwonek. Czy region jest gotowy? 

Tu zaczynają się schody. Wciąż szacuje się, że w województwie są aktywne dziesiątki tysięcy kopciuchów. Część mieszkańców nie ma pieniędzy na wymianę, część czeka na ostatnią chwilę, inni liczą, że „jakoś to będzie”. Samorządy prowadzą kampanie informacyjne, zachęcają do korzystania z dotacji, a straże gminne przygotowują się do kontroli. Na ile będą konsekwentne w egzekwowaniu przepisów?

Wbrew obiegowym opiniom uchwała antysmogowa nie daje urzędnikom prawa, by zamknąć komuś dom tylko dlatego, że w piwnicy stoi kopciuch. Nikt oczywiście nie zostanie wyrzucony z własnego budynku, ale każdy, kto wciąż będzie palił w piecu pozaklasowym, musi liczyć się z kosztami, kontrolami i konsekwencjami prawnymi.

Sankcje są dużo bardziej przyziemne, choć dla wielu mogą być równie dotkliwe – mandat do 500 zł, grzywna sądowa sięgająca 5 tys. zł czy administracyjny nakaz wymiany pieca w określonym terminie.

Od października w całym kraju zacznie obowiązywać system kaucyjny obejmujący wybrane opakowania po napojach. To ważna zmiana, której celem jest ograniczenie ilości odpadów i poprawa recyklingu, a dla mieszkańców oznacza konieczność przyzwyczajenia się do nowej formy zakupów i zwrotów.

System obejmie butelki z tworzywa sztucznego o pojemności do trzech litrów oraz puszki metalowe do jednego litra, za które naliczana będzie kaucja w wysokości 0,50 zł. W przypadku butelek szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra kaucja wyniesie 1 zł. Opłata będzie doliczana do rachunku w sklepie jako oddzielna pozycja na paragonie i nie będzie uwzględniona w cenie napoju na półce. System nie obejmie między innymi kartoników po sokach i mleku, opakowań po jogurtach pitnych czy szklanych butelek jednorazowych.

Zwrot kaucji będzie możliwy w dowolnym punkcie zbiórki – bez konieczności posiadania paragonu i niezależnie od miejsca zakupu. Warunkiem będzie oddanie opakowania w stanie nienaruszonym, czyli bez zgniecenia, usuniętej etykiety czy zakrętki. Punktami zbiórki staną się wszystkie sklepy o powierzchni powyżej 200 m², mniejsze sklepy sprzedające napoje w butelkach zwrotnych, placówki, które dobrowolnie przystąpią do systemu, a także automaty kaucyjne działające również poza punktami handlowymi. Zbiórka będzie odbywać się ręcznie przez pracowników lub w specjalnych urządzeniach.

W początkowym okresie na sklepowych półkach będą dostępne zarówno opakowania oznaczone znakiem kaucji, jak i te wyprodukowane wcześniej, nieobjęte nowymi zasadami. Zwrot pieniędzy będzie możliwy wyłącznie w przypadku butelek, puszek i słoików oznaczonych specjalnym logotypem.

System kaucyjny, nadzorowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ma przyczynić się do zwiększenia poziomu recyklingu i ograniczenia ilości odpadów trafiających na wysypiska. Choć początkowo może wymagać od mieszkańców przyzwyczajenia się do nowych zasad, w dłuższej perspektywie pozwoli zmniejszyć ilość śmieci w przestrzeni publicznej i poprawić jakość środowiska.

Szczegółowe informacje na temat nowych zasad dostępne są na stronie systemkaucyjny.gov.pl.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach poinformował o zwiększeniu puli środków przeznaczonych na wsparcie służb ratowniczych w ramach ogólnopolskiego programu finansowania służb ratowniczych. Do już zabezpieczonych funduszy dołożono kolejne 4 mln zł.

Dzięki temu możliwe będzie dofinansowanie zakupu samochodów ratowniczo-gaśniczych dla trzynastu dodatkowych jednostek ochotniczych straży pożarnych z województwa śląskiego. To sprzęt, który wprost przekłada się na bezpieczeństwo mieszkańców i skuteczność działań podejmowanych podczas akcji ratowniczych oraz usuwania skutków klęsk żywiołowych.

Całkowita alokacja środków na ten cel wynosi obecnie prawie 9 mln zł, z czego 1,87 mln zł pochodzi z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a 7 mln zł z WFOŚiGW w Katowicach. Intensywność dofinansowania sięga nawet 50 procent kosztów kwalifikowanych inwestycji.

Wsparcie trafia do jednostek OSP wskazanych na liście zaakceptowanej przez ministra klimatu i środowiska w ramach porozumienia zawartego z resortem spraw wewnętrznych i administracji. Jak podkreślają przedstawiciele Funduszu, to inwestycja nie tylko w nowoczesny sprzęt, ale przede wszystkim w bezpieczeństwo społeczności lokalnych i sprawność strażaków ochotników, którzy każdego dnia są gotowi nieść pomoc w sytuacjach zagrożenia.

Uprawnione instytucje mogą składać wnioski w Funduszu do 30 listopada.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach uruchomił trzecią edycję konkursu „Zielona Przestrzeń”. To szansa dla gmin i powiatów na pozyskanie środków na tworzenie nowych terenów zieleni w przestrzeni publicznej. Nabór wniosków potrwa do 30 września.

Jak podkreślają organizatorzy, celem programu jest tworzenie ogólnodostępnych obszarów zieleni, które mają służyć mieszkańcom i podnosić atrakcyjność przestrzeni publicznych. Nowe parki, skwery czy ogrody mają odpowiadać na potrzeby społeczne, ale też sprzyjać ochronie środowiska i poprawie jakości życia.

Fundusz przewidział dofinansowanie w formie dotacji pokrywającej do 80 proc. kosztów kwalifikowanych zadania. Minimalna kwota wsparcia to 100 tys. zł, maksymalna – 250 tys. zł. Samorządy muszą zapewnić co najmniej 20 proc. wkładu własnego. Projekty muszą zostać zrealizowane do końca października 2027 roku.

Konkurs adresowany jest do jednostek samorządu terytorialnego. Każdy z nich może złożyć tylko jeden wniosek. Dokumentację należy dostarczyć do siedziby WFOŚiGW w Katowicach – osobiście, pocztą lub kurierem. Fundusz zwraca uwagę, by nie zszywać ani nie bindować dokumentów.

Istnieje również możliwość złożenia wniosku w formie elektronicznej, za pośrednictwem platformy ePUAP, skrzynki podawczej Funduszu lub systemu e-Doręczeń z użyciem podpisu elektronicznego.

Od 1 października w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny. W praktyce oznacza to, że kupując napój w butelce lub puszce oznaczonej specjalnym symbolem, klienci zapłacą dodatkową kwotę, tzw. kaucję. Kwota ta zostanie zwrócona po oddaniu pustego opakowania w wyznaczonym punkcie zbiórki.

Zmiany obejmą wszystkie sklepy sprzedające napoje w opakowaniach objętych systemem. W dużych placówkach, o powierzchni powyżej 200 m², będzie można zwrócić każde opakowanie oznaczone symbolem kaucji, niezależnie od miejsca zakupu. Mniejsze sklepy będą musiały pobierać kaucję, ale same zdecydują, czy przyjmą wszystkie opakowania, czy tylko te z własnego asortymentu. Wyjątek stanowią napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku. Ich zwrot będzie obowiązkowy w każdym sklepie, bez względu na metraż.

Przed startem systemu placówki handlowe muszą podpisać umowę z jednym z operatorów, odpowiedzialnych za odbiór pustych opakowań i prowadzenie rozliczeń. Od ustaleń zawartych w takiej umowie będzie zależeć miedzy innymi tempo rozliczeń pobranej i zwróconej kaucji, sposób raportowania liczby przyjętych opakowań oraz wysokość opłaty należnej sklepom za prowadzenie punktu zbiórki.

Zbiórka może odbywać się ręcznie – przy kasie lub w punkcie obsługi klienta – albo automatycznie, za pomocą specjalnych urządzeń. Automaty mogą wydawać bony na zakupy, jednak klient zawsze będzie miał prawo zażądać wypłaty gotówki.

– Opakowanie to nie odpad, lecz surowiec, który można wykorzystać ponownie – podkreślała podczas konferencji prasowej wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Resort przekonuje, że system kaucyjny to sprawdzone rozwiązanie, które od lat działa w wielu krajach Europy. Jego wprowadzenie ma ograniczyć liczbę śmieci trafiających do parków, lasów i na pobocza dróg, a także zwiększyć ilość surowców powracających do obiegu.

Rozstrzygnięto program „Doposażenie i zapewnienie gotowości Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych”, którego celem było wzmocnienie skuteczności działań ochotniczych straży pożarnych poprzez aktywizację i wsparcie młodych druhów.

Dzięki środkom przekazanym przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, sto osiemnaście jednostek OSP z województwa śląskiego otrzymało łączne dofinansowanie w wysokości blisko 429 tys. zł. Pieniądze zostaną przeznaczone na zakup odzieży ochronnej, sprzętu ratowniczo-gaśniczego i ćwiczebnego oraz innego wyposażenia niezbędnego do szkolenia i rozwijania gotowości operacyjnej młodzieżowych drużyn pożarniczych.

– To konkretne wsparcie, które ma nie tylko podnieść poziom bezpieczeństwa, ale także zachęcić młodych ludzi do angażowania się w działalność straży pożarnej, stanowiąc inwestycję w przyszłość lokalnych służb ratowniczych – podkreślają przedstawiciele Funduszu.

Z pełną listą dofinansowanych jednostek można zapoznać się na stronie internetowej WFOŚiGW w Katowicach tutaj.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach nawiązał współpracę z Izbą Adwokacką w Katowicach, by zapewnić bezpłatną pomoc prawną osobom poszkodowanym w programie „Czyste Powietrze”. Dzięki temu beneficjenci, którzy padli ofiarą nieuczciwych wykonawców lub pośredników, zyskają profesjonalne wsparcie w dochodzeniu swoich praw.

Pod dokumentem swoje podpisy złożyli prezes WFOŚiGW Mateusz Pindel, jego zastępczyni Iwona Gejdel-Targosz, wicedziekan Izby Adwokackiej Leszek Cholewa oraz adwokat Roman Kusz, będący jednocześnie członkiem rady nadzorczej Funduszu.

Podpisanie porozumienia ma być odpowiedzią na rosnącą liczbę sygnałów od mieszkańców województwa, skarżących się na nieuczciwe praktyki. 

– Program „Czyste Powietrze” to nie tylko inwestycja w zdrowie i środowisko, ale także ogromna odpowiedzialność. Zdarza się, że beneficjenci padają ofiarą nieuczciwych działań. Nie możemy przechodzić obok tego obojętnie. Dzięki współpracy z Izbą Adwokacką zapewnimy im konkretne wsparcie prawne i poczucie, że nie są zostawieni sami sobie – podkreśla prezes WFOŚiGW w Katowicach, Mateusz Pindel.

Bezpłatne konsultacje ruszą 21 sierpnia i będą odbywać się co tydzień, w godz. od 9.00 do 14.00. Zapisy będą możliwe już od 11 sierpnia poprzez specjalnie uruchomioną infolinię.

Osoby, które zrealizowały inwestycję proekologiczną po 28 maja 2024 roku i nie zdążyły złożyć wniosku o dotację przed zawieszeniem programu „Czyste Powietrze” w listopadzie ubiegłego roku, zyskały właśnie dodatkową szansę. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zdecydował o wydłużeniu okresu przejściowego. Wnioski będzie można składać do końca miesiąca.

Przedłużenie okresu przejściowego dotyczy osób, które poniosły koszty kwalifikowane od 28 maja 2024 roku, a nie miały możliwości ubiegania się o dofinansowanie z uwagi na czasowe zawieszenie naboru.

– Dzięki decyzji NFOŚiGW można teraz warunkowo złożyć wniosek przez Generator Wniosków o Dofinansowanie. Należy jednak pamiętać, że ostateczne decyzje o przyznaniu środków zapadną dopiero po zatwierdzeniu zmian w programie przez zarząd funduszu – informują pracownicy Funduszu.

Jak się okazuje, od września zaczną obowiązywać nowe zasady. Dofinansowanie będzie możliwe tylko w przypadku kosztów poniesionych maksymalnie na pół roku przed datą złożenia wniosku. Wyłączone z finansowania zostaną również inwestycje wykonane przed oddaniem budynku do użytkowania.

– Zachęcamy wszystkich zainteresowanych do skorzystania z obecnej możliwości i złożenia wniosku w okresie przejściowym. To ostatnia szansa na uzyskanie wsparcia według dotychczasowych reguł – dodają urzędnicy.

Szczegóły i formularze dostępne są na stronie programu oraz w Gminnych Punktach Konsultacyjno-Informacyjnych.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ogłosił nabór wniosków w ramach programu „Eko Remiza”, którego celem jest wsparcie działań termomodernizacyjnych oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii w budynkach użytkowanych przez ochotnicze straże pożarne. Wnioski można składać do końca września lub do wyczerpania alokacji środków.

Jak podkreślają pracownicy Funduszu, program „Eko Remiza” to realna szansa na poprawę efektywności energetycznej remiz OSP i obniżenie kosztów ich utrzymania, przy jednoczesnym wsparciu transformacji energetycznej w małych miejscowościach.

– Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego oraz bezpośrednio do ochotniczych straży pożarnych – informują jego przedstawiciele.

W ramach „Eko Remizy” możliwe jest uzyskanie finansowania do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania. Dotacja może wynieść maksymalnie 60 proc. wartości inwestycji, jednak nie więcej niż 250 tys. zł dla jednej jednostki OSP. Pozostałą część można sfinansować preferencyjną pożyczką.

Środki mogą być przeznaczone między innymi na termomodernizację budynków wykonaną na podstawie audytu energetycznego, zakup i montaż instalacji odnawialnych źródeł energii, modernizację źródła ciepła lub oświetlenia, a także magazynów energii czy też inne działania podnoszące efektywność energetyczną strażnic.

– Na to działanie zabezpieczyliśmy 4 mln zł w formie dotacji. Środki w formie pożyczek nie są limitowane, a ich oprocentowanie wynosi 0,40 stopy redyskontowej weksli, jednak nie mniej niż 1,5 proc. rocznie – dodają przedstawiciele Funduszu.

Wnioski można składać w wersji papierowej w jego katowickiej siedzibie. Dopuszczalna jest także forma elektroniczna za pośrednictwem platformy ePUAP lub usługi e-Doręczeń. Szczegółowe informacje, w tym wzory dokumentów i instrukcje składania wniosków, dostępne są na stronie WFOŚiGW.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wydłużył termin naboru wniosków w ramach programu „Mój Prąd 6.0”. Zamiast kończyć się w sierpniu, dokumenty będzie można składać aż do 31 października, chyba że budżet, wynoszący obecnie 1,8 mld zł, wyczerpie się wcześniej.

To już kolejna zmiana harmonogramu. Program wystartował we wrześniu ubiegłego roku z planowanym budżetem 400 mln zł i planowaną datą zakończeniem naboru w grudniu 2024 roku. Z uwagi na olbrzymie zainteresowanie, Fundusz już dwukrotnie zwiększał pulę środków – łącznie o 1,4 mld zł. Teraz idzie o krok dalej, dając beneficjentom więcej czasu na skompletowanie dokumentów i złożenie wniosków.

Z programu mogą skorzystać właściciele domów jednorodzinnych inwestujący w odnawialne źródła energii. Łączna kwota dofinansowania, jaką można uzyskać na instalację fotowoltaiczną, magazyn energii i magazyn ciepła, wynosi maksymalnie 28 tys. zł – do 50 proc. wartości inwestycji.

W trwającym naborze złożono już ponad sto cztery tysiące wniosków na łączną kwotę ponad 1,53 mld zł. Zdecydowana większość, bo aż pięćdziesiąt osiem tysięcy z nich, dotyczy montażu magazynów energii elektrycznej.

Wysokość dotacji zależy od zakresu inwestycji. Na instalację fotowoltaiczną można uzyskać do 7 tys. zł, jeśli projekt obejmuje także magazyn ciepła lub energii, a do 6 tys. zł, kiedy instalacja nie zawiera magazynów (ale tylko dla systemów zgłoszonych do przyłączenia do sieci do 31 lipca).

Magazyn ciepła o minimalnej pojemności 20 dm³ to wsparcie sięgające 5 tys. zł, a ponadto na magazyn energii elektrycznej (minimum 2 kWh) można otrzymać do 16 tys. zł dofinansowania.

Dla nowych instalacji zgłoszonych po 1 sierpnia warunkiem otrzymania dotacji do fotowoltaiki będzie inwestycja w co najmniej jeden magazyn – energii elektrycznej lub ciepła. Moc takiej instalacji musi mieścić się w przedziale od 2 do 20 kWh.

– W trosce o bezpieczeństwo finansowe beneficjentów, wypłaty dotacji będą realizowane wyłącznie na konta bankowe należące do wnioskodawców. Fundusz apeluje o dokładne i uważne wypełnianie formularzy, by uniknąć opóźnień i błędów formalnych – podkreśla instytucja w komunikacie, informując jednocześnie, że aby przyspieszyć proces oceny i wypłat jeden wniosek można będzie korygować maksymalnie cztery razy. 

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ogłosił nabór wniosków w ramach ogólnopolskiego programu finansowania służb ratowniczych. Celem programu jest wsparcie zakupu nowego sprzętu, w szczególności pojazdów, dla jednostek służb ratowniczych z województwa śląskiego.

Dofinansowanie ma formę dotacji i może pokryć do 50 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji. Całkowita pula środków przeznaczona na realizację programu w regionie wynosi niemal 4,9 mln zł z czego aż 3 mln zł pochodzi z funduszu wojewódzkiego, a pozostała część z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

O środki mogą ubiegać się podmioty znajdujące się na liście zaakceptowanej przez ministra klimatu i środowiska, przygotowanej w ramach porozumienia z resortem spraw wewnętrznych i administracji z lutego 2021 roku. Z udziału w naborze wykluczone są państwowe jednostki budżetowe.

Wnioski wraz z wymaganymi załącznikami należy złożyć do końca listopada w siedzibie Funduszu przy ulicy Plebiscytowej 19 w Katowicach. Dokumenty można dostarczyć osobiście, przesyłką kurierską, pocztą, przez e-doręczenia lub platformę ePUAP. O terminie złożenia decyduje data wpływu.